कसे ? कसे हासायाचे ?
हासायाचे आहे मला

हासतच वेड्या जिवा
थोपटीत थोपटीत
फुंकायाचा आहे दिवा

हासायाचे
कुठे ? कुठे आणि केव्हा ?
कसे ? आणि कुणापास ?
इथे भोळ्या कळ्यांनाही

आसवांचा येतो वास

मी खरेच दूर निघालो आहे
तू येऊ नको न मागे
पाउस कुठेतरी वाजे
हृदयाचे तुटती धागे
शेतावर ढग अडलेला
घे त्याला मागून पाणी
झाडावर कोकीळ येता
घे मागून एक विराणी
या फुलपाखारांनाही
ते उरेल मरणावाचून
सगळ्याच ऋतूंना मिळते
दु:खाचे उत्कट दान…
भरपूर सोडली आहे
पडवीत निजेला जागा
अन दूर तुझ्याहून दूर
प्राचीन फुलांच्या बागा…
थिजलेल्या वेळुनमधला
लागटेल तुलाही वारा
पाउस थांबल्यावरही
ताऱ्यांच्या पडतील गारा…
उध्वस्थ मंदिरे येतील
नजरेत तुझ्या दीप्तीने
खंडानंतर करते पक्षी
दिसतील तुला तृप्तीने…
माझ्याहून गर्द मिठीचा
अंधार गळ्याला येईल
शिल्पास रूप देणाऱ्या
हातांचा विळखा होईल…
तळहातावरचा फोड
फुटणार अशा अनुरादे
वेदनेस नसते वीण
पडछाया तुडवीत जाणे
अंगाईत फक्त मुलांना तू सांग एवढे गाणे…!
-ग्रेस

स्नेहहीन ज्योतीपरी
मंद होई शुक्रतारा
काळ्या मेघखंडास त्या
किनारती निळ्या धारा

स्वप्नासम एक एक
तारा विरे आकाशात
खिरे रात्र कण कण
प्रकाशाच्या सागरात

काढ सखे, गळ्यातील
तुझे चांदण्याचे हात
क्षितिजाच्या पलिकडे
उभे दिवसाचे दूत

रातपाखरांचा आर्त
नाद नच कानी पडे
संपवून भावगीत
झोपलेले रातकिडे.

पहाटेचे गार वारे
चोरट्याने जगावर
येती पाय वाजवत
वाळलेल्या पानांवर

शांति आणि विषण्णता
दाटलेली दिशांतून
गजबज गजवील
जग घटकेने दोन

जमू लागलेले दव
गवताच्या पातीवर
भासते भू तारकांच्या
आसवांनी ओलसर

काढ सखे, गळ्यातील
तुझे चांदण्याचे हात
क्षितिजाच्या पलिकडे
उभे दिवसाचे दूत.

प्राजक्ताच्या पावलाशी
पडे दूर पुष्प-रास
वाऱ्यावर वाहती हे
त्याचे दाटलेले श्वास

ध्येय, प्रेम, आशा यांची
होतसे का कधी पूर्ती
वेड्यापरी पूजतो या
आम्ही भंगणाऱ्या मूर्ती!

खळ्यामध्ये बांधलेले
बैल होवोनिया जागे
गळ्यातील घुंगरांचा
नाद कानी येऊ लागे

आकृतींना दूरच्या त्या
येऊ लागे रूप रंग
हालचाल कुजबूज
होऊ लागे जागोजाग.

काढ सखे, गळ्यातील
तुझे चांदण्याचे हात
क्षितिजाच्या पलिकडे
उभे दिवसाचे दूत

प्रकाशाच्या पावलाची
चाहुल ये कानावर
ध्वज त्याचे कनकाचे
लागतील गडावर

होते म्हणून स्वप्ना एक
एक रात्र पाहिलेले
होते म्हणून वेड एक
एक रात्र राहिलेले.

ओततील आग जगी
दूत त्याचे लक्षावधी
उजेडात दिसू वेडे
आणि ठरू अपराधी!

-कुसुमाग्रज

कशासाठी आता पुन्हा भेटायाचे सांग
देणे घेणे उतू गेले फिटले ना पांग
आता कशी श्वासांवर लावायाची बोली
माझा काळ गेला आणि तुझी वेळ गेली

कधीकाळी होते इथे एक गर्द रान
एका बहराची ज्याने मिरवली आण
सरूपाला अरुपाची जाहली सवय
तेंव्हाचे हे भय ज्याचे झाले आता वय
एका खिळ्यासाठी कुणी जोपासावी ढोली
माझा काळ गेला आणि तुझी वेळ गेली

आता माझ्या प्रार्थनेत तेवढा ना पीळ
आणि तुझ्या निळाईत नाही घननीळ
मंदिराच्या मंडपात मशिदीचा पीर
जीव ऐलतीर आणि डोळे पैलतीर
कोरड्या पात्रात उभी आठवण ओली
माझा काळ गेला आणि तुझी वेळ गेली

– वैभव जोशी

ही कविता श्री आरती प्रभू ( चिंतामणी त्र्यंबक खानोलकर ) ह्यांनी रचलेली एक अप्रतिम रचना आहे . ह्यातील शब्द भारावून सोडतात. कधी कधी आपण जे बोलतो ते समोरच्याला अवगत होत नाही आणि कधी कधी न बोलता सगळं काही स्पष्ट समजून घेतल्या जात. ही कविता त्या मूक शब्दांची आहे जे कधीच बोलल्या गेले नाहीत . ह्यातील दोन ओळी ” गहाण शेताचे आम्ही दोन धनी , दूध दाण्यातले राखतो इमानी ” ह्या ओळींनी मला खरंतर भारावून सोडलं आणि त्यांना व्यक्त कराव्या इतकी माझी कुवत नाही , त्या ज्याने त्याने आपल्याच समजून घ्यावा !!!

कधी माझी कधी त्याचीही साऊली
रेंगाळे माझिया चोरट्या पाऊली

कधी त्याच्या पायी उठे ठसा
कधी मला त्याच्या प्राणाचा आरसा
चारी डोळ्यातून दोघेही जागतो
दारी तोही कधी पणती लावतो

ऊन मिठपाणी काजळाच्या मागे
भिजे माझा पीळ त्याचे धागे धागे
वाळू घातलेले माझे पांघरूण
कैसे ओढ त्याचे मावळेल उन्हं

एकाच घनाच्या दोन आम्ही सरी
प्राणावर एक , दुजी अंगावरी
गहाण शेताचे दोन आम्ही धनी
दूध दाण्यातले राखतो इमानी
मनाची गोफण तरी फिरताहे
कधी तो कधी मी उडू उडू पाहे

आरती प्रभू